Թուրքական մամուլի անդրադարձը վաշինգտոնյան համաձայնագրին

29/08/2025 18:22 Միջազգային

2020-ի արցախյան պատերազմից  հետո Հարավային Կովկասում ուժերի հավասարակշռությունն էապես փոխվել է։ Վերջին տարիներին զգալիորեն ակտիվացել էին ԱՄՆ-ի միջնորդական ջանքերը՝ ներգրավվելու հայ-ադրբաջանական  հակամարտության լուծման մեջ։ Այս մասին տեղեկանում ենք   Ermenihaber.am-ից։

Ռուս-ուկրաինական հակամարտությամբ պայմանավորված ՌԴ-ի՝  դիրքերը տարածաշրջանում զգալիորեն թուլացել են և այդ  թուլացման հեևանքով ակտիվացել են ԱՄՆ-ի ջանքերը։ Ուստի ԱՄՆ-ն է Թրամփի գլխավորությամբ ստանձնել միջնորդի դեր այդ հակամարտության լուծման գործում։ Միջնորդական ջանքերն իրենց հանգուցալուծումը գտան Վաշինգտոնում օգոստոսի 8-ին կայացած ԱՄՆ-Հայաստան-Ադրբեջան  եռակողմ հանդիպմամբ։

Կողմերը Վաշինգտոնում ստորագրեցին համատեղ հռչակագիր, ըստ որի՝ հաստատում են խաղաղության, բարեկեցության և կայունության ուղին՝ որպես տարածաշրջանային հարաբերությունների նոր մեկնարկային կետ։ Այդ ուղին անվանակոչվում է «Թրամփի ուղի» (TRIPP – Trump Route for International Peace and Prosperity (հանուն միջազգային խաղաղության և բարգավաճման»)։

«Զանգեզուրի միջացքը» Թրամփ-Փաշինյան-Ալիև հանդիպումը և Թրամփի ուղին լայնորեն լուսաբանվել են թուրքական մեդիա դաշտում՝ տարբեր շեշետադրումներով։

Պետական և իշխանական մամուլի անդրադարձը վերոնշյալ թեմաներին․

Թուրքիայի պետական «Anadolu» լրատվական գործակալությունը հրապարակելով Հայաստանի ու Ադրբեջանի միջև նախաստորագրված համաձայնագրի տեքստը նշել է, որ  նախաստորագրումն այնուամենայնիվ  չի նշանակում, որ համաձայնագիրն ուժի մեջ է մտել:

«Համաձայնագիրը կստորագրվի և կպաշտոնականացվի Հայաստանի Սահմանադրության մեջ փոփոխություններ կատարելուց հետո, որտեղ կան տարածքային պահանջներ Ադրբեջանի նկատմամբ»  նշվել է հրապարակման մեջ։

«Anadolu»-ում  Արազ Ասլանլըն՝ Միջազգային հարաբերությունների և ռազմավարական հետազոտությունների կովկասյան կենտրոնի (QAFSAM) ղեկավարը վերլուծական հոդված է հրապարկել «Ադրբեջան-Հայաստան գագաթնաժողովը Վաշինգտոնում. վերջին կանգառը վերջնական խաղաղությունից առաջ»  վերնագրով։

Հեղինակը նշել է, որ 44-օրյա պատերազմի ընթացքում և դրանից հետո գործընթացը մեծապես գտնվում էր Ռուսաստանի վերահսկողության տակ։ Սակայն, ժամանակի ընթացքում Եվրամիությունը (ԵՄ), Գերմանիան, ԱՄՆ-ն և Միացյալ Արաբական Էմիրությունները (ԱՄԷ), միջնորդել և հյուրընկալել են Ադրբեջանի և Հայաստանի միջև բանակցություններ։ Ըստ հեղինակի՝ Թուրքիան երբեք դուրս չի մնացել գործընթացից։ Ադրբեջանը մշտապես համակարգել է իր խաղաղության ջանքերը Թուրքիայի հետ։ «Թուրքիան նպաստեց խաղաղության գործընթացին՝ երբեմն միջազգային հանդիպումների, երբեմն՝ երկկողմ և բազմակողմ բանակցությունների միջոցով, ինչպես օրինակ՝ Նիկոլ Փաշինյանի Ստամբուլ հրավերի դեպքում՝ 2025 թվականի հունիսի 20-ին։ Մոտ հինգ ժամ տևած բանակցություններից հետո, այդ թվում՝ պատվիրակությունների միջև երկու հանդիպումից և Աբու Դաբիում հուլիսին կայացած երկու առանձին  ​​հանդիպումներից հետո, Վաշինգտոնի գագաթնաժողովն ավարտեց գործընթացը» ընդգծել է Ասլանլըն։

Մյուս պետական լրատվականի՝  «TRT Haber»ի հրապարկման մեջ ևս նշվել է, որ նախաստորագրումն այնուամենայնիվ  չի նշանակում, որ համաձայնագիրը ուժի մեջ է մտել:

Թուրքական մերձիշխանական «Türkiye gazetesi» պարբերականը հրապարակում է արել հետևյալ վերնագրով՝ «Ադրբեջան-Հայաստան համաձայնագիր․ Կովկասում կայունության ժամանակն է» ։ Մասնավորապես նշվել է, որ Ալիևի և Փաշինյանի միջև ստորագրությունը, որոշ առումով, որոշել է «Զանգեզուրի միջանցքի» ապագան։ Համաձայնագիրը խոստանում է կայունություն տարածաշրջանում՝ միաժամանակ ամրապնդելով Թուրքիայի դիրքերը։

Շարունակությունը՝ սկզբնաղբյուր կայքում։

—00—ԼԱ